ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Παρασκευή 23 Αύγουστος 2019

Συχνές Ερωτήσεις

Ο Δήμαρχος δεν έχει αρμοδιότητα στην προκειμένη περίπτωση, επειδή το επώνυμο των συζύγων ρυθμίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Αστικού Κώδικα.
Έτσι, αν έχει κοινή ιθαγένεια με το σύζυγό της, τότε ισχύει το ελληνικό δίκαιο, σύμφωνα με το οποίο δεν επέρχεται μεταβολή επωνύμου μετά το γάμο.
Εάν δεν έχει κοινή ιθαγένεια με το σύζυγό της, τότε ισχύει το δίκαιο του τόπου κοινής συνήθους διαμονής. Συνεπώς, εάν κατοικεί στη Σουηδία, το επώνυμό της θα ρυθμιστεί από το σουηδικό δίκαιο, εάν κατοικεί στην Ελλάδα από το ελληνικό.

Εν προκειμένω, ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 18 του Αστικού Κώδικα. Δεδομένου ότι γονείς και τέκνα έχουν κοινή ιθαγένεια, ισχύει το δίκαιο της κοινής τους ιθαγένειας, άρα το ινδικό δίκαιο.
Συνεπώς, αν το ινδικό δίκαιο το επιτρέπει, τότε το καταχωρείτε.

Υπό την προϋπόθεση ότι το επώνυμο των συζύγων ρυθμίζεται από το ελληνικό δίκαιο, αυτό δεν μεταβάλλεται εξ αιτίας του γάμου (άρθρο 1388 Αστικού Κώδικα). Ωστόσο, πάντα σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, μπορεί ο κάθε σύζυγος να προσθέσει στο επώνυμό του, το επώνυμο του άλλου συζύγου, με κοινή δήλωσή τους ενώπιον του ληξιάρχου (άρθρο 28 του ν. 3719/2008).

Θα πρέπει να εξετάσετε ποιο δίκαιο ισχύει κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου (άρθρο 14 Αστικού Κώδικα). Εάν είναι εφαρμοστέο το ελληνικό δίκαιο ισχύουν τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 1388 του Αστικού Κώδικα.

Ισχύουν οι διατάξεις αναγκαστικού δικαίου του Αστικού Κώδικα (άρθρο 1505). Οι γονείς έχουν προσδιορίσει με κοινή αμετάκλητη δήλωσή τους το επώνυμο των τέκνων τους. Η δήλωση αυτή δεν ακυρώνεται από τη διοίκηση (εν προκειμένω το Δήμο) αλλά από τα δικαστήρια.
Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ακυρώσουν την κοινή δήλωσή τους δικαστικά και μετά να προβούν από κοινού στον προσδιορισμό επωνύμου των τέκνων τους.

Δεν μπορείτε να κάνετε χρήση της εν λόγω Γνωμοδότησης, επειδή αυτή αφορά σε μεταβολή επωνύμου αλλοδαπού, μεταβολή δηλαδή που δεν έχει σχέση με την τέλεση γάμου.
Εν προκειμένω, έχετε γάμο έλληνα με αλλοδαπή, οπότε το επώνυμο της αλλοδαπής ρυθμίζεται από το δίκαιο του τόπου της κοινής συνήθους διαμονής τους, δηλαδή το ελληνικό δίκαιο.
Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, το επώνυμο της συζύγου δεν αλλάζει με το γάμο, συνεπώς δεν μπορείτε να προχωρήσετε στην αλλαγή του επωνύμου της.

Η συγκεκριμένη Γνωμοδότηση αφορά μόνο σε αλλοδαπούς και όχι σε έλληνες πολίτες. Η εν λόγω είναι πολιτογραφημένη και, ως εκ τούτου, διέπεται από το ελληνικό δίκαιο. Για να αλλάξει όνομα πρέπει να αλλάξει την απόφαση πολιτογράφησή της.

Δεν μπορεί. Η αλλαγή επώνυμου επιτρέπεται για συγκεκριμένους λόγους, όταν π.χ. το επώνυμο είναι κακόηχο, προκαλεί τη θυμηδία, είναι δυσχερές στην προφορά ή ξενικό. Είναι ευνόητο ότι με την προσθήκη ενός άλλου επώνυμου σε ένα τέτοιο επώνυμο δεν απαλείφονται οι προαναφερθέντες συγκεκριμένοι λόγοι.

Εφόσον ο νόμος δεν ορίζει ρητά από πόσα συνθετικά πρέπει να αποτελείται το επώνυμο του προσώπου, όταν το επώνυμο του ενός συζύγου έχει δύο συνθετικά θα προσθέτετε αυτό το διπλό επώνυμο αυτούσιο όπως είναι, δηλαδή η σύζυγος ή ο σύζυγος θα έχει τρία επίθετα. Ο νόμος ορίζει ρητά δύο συνθετικά μόνο για το επώνυμο τέκνου.
Η προσθήκη θα γίνει αυτούσια στο επώνυμο που έχει ο/η σύζυγος. Πχ. εάν η Νικολάου αιτείται προσθήκη του επωνύμου του συζύγου της Παπαδόπουλου-Γεωργίου θα γίνει Νικολάου-Παπαδοπούλου-Γεωργίου.

Εφόσον η ενδιαφερόμενη είναι αλλοδαπή, η μεταβολή του επωνύμου της που τελέστηκε στην αλλοδαπή, θα καταχωριστεί στη ληξιαρχική πράξη γάμου της με την προσκόμιση στο ληξίαρχο της αλλοδαπής πράξης, νομίμως επικυρωμένης και μεταφρασμένης. Εσείς, ως ληξίαρχος, νομιμοποιείστε να το διερευνήσετε. Αν θεωρήσετε ότι προσκρούει στα χρηστά ήθη και τη δημόσια τάξη, τότε μπορείτε να μην το κάνετε δεκτό.

Προκειμένου να γίνει εκτελεστή ως προς τα δημοτολόγια και τα μητρώα αρρένων η μεταβολή του ονόματος και του επωνύμου Έλληνα, ο οποίος δυνάμει του δικαίου της άλλης του ιθαγένειας τα έχει μεταβάλει στην αλλοδαπή, πρέπει να γίνει αναγνώριση δεδικασμένου της αλλοδαπής διοικητικής πράξης ή δικαστικής απόφασης βάσει της οποίας έγινε αυτή η αλλαγή. Εφόσον αναγνωριστεί δικαστικά η αλλοδαπή απόφαση (δικαστική ή διοικητική), θα καταχωριστεί στην ληξιαρχική πράξη γέννησης του αιτούντος και μετά μπορείτε να καταχωρίσετε τις μεταβολές στα δημοτολόγια και τα μητρώα αρρένων.
Σχετική είναι η Γνωμοδότηση 65/1991 του Ν.Σ.Κ. (αναρτημένη στην ιστοσελίδα μας στη διαδρομή: Θέματα Αστικής & Δημοτικής Κατάστασης → Θεσμικό Πλαίσιο-Χρήσιμα Έγγραφα → Ν.Δ. 2573 – Αλλαγή Επωνύμου, Κυρίου Ονόματος – Ανάκτηση Επωνύμου → Θεσμικό Πλαίσιο).

Δεδομένου ότι οι σύζυγοι δεν έχουν κοινή ιθαγένεια, το επώνυμό τους θα ρυθμιστεί από το δίκαιο του τόπου κοινής συνήθους διαμονής τους.
Εάν κατοικούν στη Γαλλία, τότε το γαλλικό δίκαιο θα ρυθμίσει το επώνυμο της συζύγου. Εφόσον το επώνυμό της ρυθμιστεί από το αλλοδαπό δίκαιο, τότε δεν μπορεί να κάνει χρήση του άρθρου 28 του Ν. 3719/2008.
Δείτε τη σελίδα 5 της εγκυκλίου 17/2009 του Υπουργείου (αναρτημένη στην ιστοσελίδα μας στη διαδρομή: Θέματα Αστικής & Δημοτικής Κατάστασης → Θεσμικό Πλαίσιο-Χρήσιμα Έγγραφα → Ν. 344/1976 (όπως τροποποιήθηκε και ισχύει): Ληξιαρχικές Πράξεις – Μεταβολές – Πρόστιμα & Διορθώσεις).

Εφόσον το επώνυμο των συζύγων έχει ρυθμιστεί από το ελληνικό δίκαιο, ως το δίκαιο της κοινής ιθαγένειας ή της κοινής διαμονής, μπορούν οποτεδήποτε θελήσουν να προσθέσει ο ένας σύζυγος στο επώνυμο του, το επώνυμο του άλλου.

Εάν η συνήθης διαμονή κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου είναι στην Ελλάδα τότε ισχύει το ελληνικό δίκαιο, όποτε μπορεί να κάνει χρήση αυτής της διάταξης. Δηλαδή να προσθέσει στο ξενικό της επώνυμο αυτό του Έλληνα συζύγου της.
Αλλαγή επωνύμου, έτσι ώστε η σύζυγος να πάρει αυτό του συζύγου, δεν ισχύει σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 66 του Ν.1329/1983, η γυναίκα που εξακολουθεί να φέρει και μετά την ισχύ του νόμου το επώνυμο του συζύγου της, περιορίζεται μετά το διαζύγιο στο οικογενειακό της επώνυμο. Ως εκ τούτου, θα την καταχωρίσετε στο δημοτολόγιο σας με το προ του γάμου επώνυμό της. Εάν θέλει να κρατήσει το συζυγικό επώνυμο θα πρέπει να προκαλέσει την έκδοση δικαστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου μέσω της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας.

Μετά την ανάκτηση του πατρικού της επώνυμου, δύναται να προβεί στην προσθήκη του συζυγικού, κατά άρθρο 28 Ν. 3719/2008.

α) Η πρόσληψη πατρωνύμου και επωνύμου πατέρα αφορά σε παιδιά που έχουν γεννηθεί χωρίς γάμο των γονέων τους και δεν έχουν αναγνωριστεί από τον πατέρα τους. Εάν στη δικαστική απόφαση περί υιοθεσίας αναφέρεται ότι το παιδί είναι εκτός γάμου, τότε μπορείτε να προβείτε στην πρόσληψη επωνύμου και πατρωνύμου πατέρα, σύμφωνα με τις Υπουργικές Αποφάσεις Φ.91400/2961/2001 και Φ.42301/12167/1995 (οι οποίες είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα μας στη διαδρομή: Θέματα Αστικής & Δημοτικής Κατάστασης → Θεσμικό Πλαίσιο-Χρήσιμα Έγγραφα → Ν.Δ. 2573 – Αλλαγή Επωνύμου, Κυρίου Ονόματος – Ανάκτηση Επωνύμου → Θεσμικό Πλαίσιο).
β) Πρέπει να διερευνήσετε εάν ο πρώην σύζυγος της δημότισσάς σας συναινεί να έχει το θετό τέκνο της ως στοιχεία πατέρα τα δικά του.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.Δ. 2573/1953, ο εξελληνισμός κυρίου ονόματος και επωνύμου αφορά μόνο στους πολιτογραφημένους ομογενείς, στους Έλληνες του εξωτερικού και στους παλιννοστούντες ομογενείς, ενώ η αλλαγή επωνύμου αφορά σε όλους τους Έλληνες πολίτες, ανεξαρτήτως του τρόπου κτήσεως της ιθαγένειάς τους.