ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Τετάρτη 24 Ιούλιος 2019

Συχνές Ερωτήσεις

Σύμφωνα με τα άρθρα 127 και 128 και 129 του Αστικού Κώδικα, περιορισμένη ικανότητα για δικαιοπραξία έχουν όσοι συμπλήρωσαν το 10ο έτος της ηλικίας τους. Σύμφωνα δε με την ερμηνεία του Αστικού Κώδικα (Βαθρακοκοίλης, άρθρο 1475 σελ. 664-665) δεν μπορούν να προβούν σε εκούσια αναγνώριση τέκνου οι κάτω των 10 ετών και όσοι έχουν ανικανότητα δήλωσης βούλησης.
Συνεπώς, ο ανήλικος που είναι 16 ετών μπορεί να προβεί σε εκούσια αναγνώριση.

Εφόσον η δήλωση προσδιορισμού επωνύμου τέκνου ακυρωθεί δικαστικά, οι σύζυγοι θα πρέπει να επαναλάβουν σε εύλογο χρονικό διάστημα από την τελεσιδικία της δικαστικής απόφασης την κοινή δήλωσή τους όσον αφορά στο επώνυμο των τέκνων τους ενώπιον συμβολαιογράφου (Πολ.Πρωτ.Αθην.2882/1989).
Η ακύρωση της δήλωσης των γονέων και ο επαναπροσδιορισμός του επωνύμου των τέκνων τους είναι διαδικασίες επαρκείς, προκειμένου να καταχωρηθεί το νέο επώνυμο των τέκνων στις ληξιαρχικές πράξεις γέννησής τους και εν συνέχεια στα δημοτολόγια και τα μητρώα αρρένων.
Επιπλέον, πρέπει να καταχωρίσετε τη δικαστική απόφαση ακύρωσης προσδιορισμού επωνύμου των τέκνων στη ληξιαρχική πράξη γάμου των γονέων και έπειτα να καταχωρίσετε σε αυτήν τον επαναπροσδιορισμό με το συμβολαιογραφικό έγγραφο, ως διόρθωση.

Μπορεί να πάρει επικυρωμένο αντίγραφο από αυτό που έχετε στο αρχείο σας, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει σε άλλη υπηρεσία. Στο φάκελό της θα μείνουν τα πρωτότυπα πιστοποιητικά.
Επισημαίνεται ότι η δυνατότητα να επιστρέφεται το πρωτότυπο και να κατακρατείται στο φάκελο της υπηρεσίας αντίγραφό του (με τη σφραγίδα της υπηρεσίας) εξακολουθεί να υφίσταται, ωστόσο άποψη της υπηρεσίας μας είναι ότι παρέλκει διότι, ως διοικητική πρακτική, ήταν συνυφασμένη με το νομοθετικό καθεστώς που ίσχυε πριν την αντικατάσταση του άρθρου 11 του Ν.2690/1999 από το άρθρο 16, παρ. 5 του Ν. 3245/2005 -υπό το πρίσμα του οποίου νομοθετικού καθεστώτος εξεδόθησαν οι αρ. 233/200 και 381/2002 Γνωμοδοτήσεις ΝΣΚ.
Συναφώς, σας παραπέμπουμε στο αρ. πρωτ. οικ.35531/2014 έγγραφο της Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής της Γενικής Γραμματείας Πληθυσμού & Κοινωνικής Συνοχής προς τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας, το οποίο είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών (Γενική Γραμματεία Πληθυσμού & Κοινωνικής Συνοχής → Γενική Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής & Κοινωνικής Ένταξης → Δ/νση Μεταναστευτικής Πολιτικής → Σχετικά Έγγραφα).

Η δικαστική απόφαση για διόρθωση κυρίου ονόματος (εκούσια δικαιοδοσία) αφορά σε διόρθωση ληξιαρχικής πράξης γέννησης ως προς το κύριο όνομα. Επειδή οι Έλληνες από γέννηση (όχι οι πολιτογραφημένοι) εγγράφονται στα Δημοτολόγια βάσει των ληξιαρχικών πράξεων γέννησης, έχει νόημα η δικαστική απόφαση διόρθωσης της ληξιαρχικής πράξης γέννησης ως προς το κύριο όνομα.
Οι πολιτογραφημένοι εγγράφονται στα δημοτολόγια βάσει της Απόφασης Πολιτογράφησής τους και με τα ονοματεπωνυμικά στοιχεία που αναγράφονται σε αυτήν, τα οποία προκύπτουν τόσο από τα αλλοδαπά πιστοποιητικά τους όσο και από την υπεύθυνη δήλωση στην οποία προέβησαν οι ίδιοι δηλώνοντας τα ονοματεπωνυμικά τους στοιχεία.
Έτσι, κανένα αποτέλεσμα δε φέρει, ως προς την εγγραφή στα δημοτολόγια πολιτογραφημένων αλλοδαπών, οποιαδήποτε δικαστική απόφαση διόρθωσης ληξιαρχικής πράξης.

Δεν μπορείτε να έχετε μόνο ενδεικτικές εγγραφές σε μια μερίδα, θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον μία κανονική εγγραφή. Τα παιδιά πρέπει να είναι εγγεγραμμένα έστω και ενδεικτικά στην οικογενειακή μερίδα του πατέρα, στην οποία αυτός εμφανίζεται ως πρώτο μέλος με κανονική εγγραφή.

Εφόσον υπάρχει αναγνώριση δεδικασμένου αλλοδαπής απόφασης από ελληνικό δικαστήριο, τότε μπορείτε να καταχωρίσετε τη μεταβολή. Σχετική είναι η Γνωμοδότηση 65/1991 ΝΣΚ (αναρτημένη στην ιστοσελίδα μας στη διαδρομή: Θέματα Αστικής & Δημοτικής Κατάστασης → Θεσμικό Πλαίσιο-Χρήσιμα Έγγραφα → Εγγραφές και Μεταβολές στο Δημοτολόγιο → Θεσμικό Πλαίσιο).

Το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν μπορεί να διορθώσει τη ληξιαρχική πράξη επειδή αρμοδιότητά του είναι να μεταγράφει μόνο τις αλλοδαπές ληξιαρχικές πράξεις.
Το δημοτολόγιο οφείλει να ελέγξει ποιο δίκαιο ισχύει περί του επωνύμου στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εάν ισχύει το δίκαιο του τόπου κοινής συνήθους διαμονής και η συνήθης διαμονή τους είναι στην Ελλάδα, θα καταχωριστεί στο δημοτολόγιό με το πατρικό της επώνυμο και όχι με αυτό που αναγραφεί η ληξιαρχική πράξη.

Διόρθωση της ληξιαρχικής πράξης δεν μπορεί να γίνει, επειδή όταν αυτή συντάχθηκε ήταν σωστή. Μετέπειτα άλλαξε η ονομασία, οπότε με τη σχετική βεβαίωση του ΥΠΕΞ μπορείτε να προβείτε στην έκδοση πιστοποιητικού με τη νέα ονομασία.
Σχετική η Εγκύκλιος 21 (Φ.104770/10830/07-07-2006) και η Γνωμοδότηση ΝΣΚ 228/2006 (αναρτημένες στην ιστοσελίδα μας στη διαδρομή: Θέματα Αστικής & Δημοτικής Κατάστασης → Θεσμικό Πλαίσιο-Χρήσιμα Έγγραφα → Ν. 344/1976 (όπως τροποποιήθηκε και ισχύει): Ληξιαρχικές Πράξεις – Μεταβολές – Πρόστιμα & Διορθώσεις).

Το άρθρο 15 του Ν. 3463/2006 ορίζει ότι οι γονείς υποχρεούνται εντός της προθεσμίας προς δήλωση της γέννησης του πρώτου τέκνου τους (10 ημέρες) να προσδιορίσουν -με αμετάκλητη δήλωσή τους ενώπιον του ληξιάρχου του τόπου κατάρτισης της σχετικής ληξιαρχικής πράξης- τη δημοτικότητά του. Αν για οποιοδήποτε λόγο δεν γίνει η δήλωση, το τέκνο αποκτά τη δημοτικότητα του πατέρα. Αν έχει γίνει τέτοια δήλωση δεν ανακαλείται.

Εάν δεν έχει γίνει αμετάκλητη δήλωση περί της δημοτικότητας σε εσάς, το ληξίαρχο στον οποίο έχει καταχωριστεί η αναγνώριση, τότε θα παραμείνει με τη δημοτικότητα της μητέρας.
Η δημοτικότητα, ακόμη και όταν αναφέρεται στη συμβολαιογραφική πράξη, πρέπει να δηλωθεί και από τους δύο γονείς στο ληξίαρχο (άρθρο 15 Ν. 3463/2006, περ.2).

Δεν υφίσταται στην ελληνική έννομη τάξη νομοθετική ρύθμιση που να επιτρέπει δίγλωσσα ή πολύγλωσσα αντίγραφα ληξιαρχικών πράξεων ή πιστοποιητικά από τα δημοτολόγια. Ως εκ τούτου, δεν νομιμοποιείστε να εκδίδετε τέτοια.

Αν έχει έννομο συμφέρον μπορεί να αιτηθεί την έκδοση πιστοποιητικού εγγυτέρων. Αρμόδια για τη διακρίβωση του έννομου συμφέροντος είναι η υπηρεσία σας. Αν η υπηρεσία σας δεν μπορεί να διακριβώσει το έννομο συμφέρον, ζητήστε εισαγγελική άδεια.

Τα πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών εκδίδονται βάσει των δημοτολογίων και όχι βάσει υπεύθυνων δηλώσεων. Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών συνδέεται με την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή του αποβιώσαντος και κληρονομούμενου και θεωρείται πιστοποιητικό προσωπικής και οικογενειακής καταστάσεως του δημότη, εκδίδεται δε με βάσει τα δημοτολόγια ή άλλα επίσημα στοιχεία που τηρούνται στο Δήμο ή από στοιχεία που προκύπτουν από έρευνα, την οποία υποχρεούνται να διενεργούν οι δήμαρχοι με αλληλογραφία με άλλες αρχές. Σε περίπτωση που δεν προκύπτουν ευκρινώς οι συγγενικές σχέσεις ή τα πρόσωπα που πρέπει να περιλαμβάνονται στα πιστοποιητικά, τότε χρησιμοποιούνται οι υπεύθυνες δηλώσεις του Ν. 1599/1986. Πολλοί δήμοι θεωρούν την υποβολή των δύο υπευθύνων δηλώσεων ως το καταλυτικό στοιχείο για την έκδοση του πιστοποιητικού, ενώ στην πραγματικότητα το κυρίαρχο στοιχείο είναι α) η ύπαρξη κανονικής εγγραφής στα δημοτολόγια και β) η έρευνα εκ μέρους των Δήμων για τη συλλογή επισήμων στοιχείων. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υφίσταται κανονική εγγραφή του αποβιώσαντος άνδρα σε δημοτολόγιο δήμου, αλλά υφίσταται μόνο εγγραφή του στα Μητρώα Αρρένων, τότε το πιστοποιητικό αυτό εκδίδεται από το Δήμο στου οποίου το Μητρώο Αρρένων υφίσταται εγγραφή (υπό την προϋπόθεση ότι αυτός δεν βρίσκεται εγγεγραμμένος σε δημοτολόγιο Δήμου της χώρας), βάσει υπεύθυνων δηλώσεων μαρτύρων και δημοσίων εγγράφων που αποδεικνύουν τη συγγενική σχέση ανάμεσα στον αποβιώσαντα και τα πρόσωπα που συμπεριλαμβάνονται ως εγγύτεροι συγγενείς στις δηλώσεις αυτές. Όταν δεν υφίσταται εγγραφή ούτε στα δημοτολόγια ούτε στα Μητρώα Αρρένων, τότε δεν είναι δυνατή η χορήγηση πιστοποιητικού πλησιέστερων συγγενών, ακόμη και εάν υπάρχει ληξιαρχική πράξη γέννησης ή θανάτου, το ζήτημα δε της εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής, με το οποίο συνδέεται το εν λόγω πιστοποιητικό, δύναται να επιλυθεί μόνο κατόπιν εκδόσεως πιστοποιητικού κληρονομητηρίου από το δικαστήριο της κληρονομίας (άρθρα 819, 810 Κ.Πολ.Δ.).

Η αστυνομική ταυτότητα που αναγράφεται στην ληξιαρχική πράξη θανάτου παραπέμπει σε έναν αριθμό δημοτολογίου. Αυτό είναι ικανό στοιχείο ταυτοπροσωπίας του αποβιώσαντος, προκειμένου να γίνει η διαγραφή.

Ναι. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υφίσταται κανονική εγγραφή του αποβιώσαντος άνδρα σε δημοτολόγιο Δήμου, αλλά υφίσταται μόνο εγγραφή του στα Μητρώα Αρρένων, τότε το πιστοποιητικό αυτό εκδίδεται από το Δήμο στου οποίου το Μητρώο Αρρένων υφίσταται εγγραφή (υπό την προϋπόθεση ότι αυτός δεν βρίσκεται εγγεγραμμένος σε δημοτολόγιο Δήμου της χώρας), βάσει α) υπευθύνων δηλώσεων μαρτύρων και β) δημοσίων εγγράφων που αποδεικνύουν τη συγγενική σχέση ανάμεσα στον αποβιώσαντα και τα πρόσωπα που συμπεριλαμβάνονται ως εγγύτεροι συγγενείς σε αυτές τις δηλώσεις. Θα πρέπει να αναγράφεται όμως σε αυτό το πιστοποιητικό ότι δεν υφίσταται εγγραφή του αποβιώσαντος σε κανέναν δήμο της χώρας αλλά μόνο εγγραφή του στα Μητρώα Αρρένων έτους ……. του Δήμου……….

Εφόσον αποδεικνύουν έννομο συμφέρον, μπορούν να αιτηθούν την έκδοση πιστοποιητικού εγγυτέρων, εάν αυτό δεν έχει εκδοθεί. Αν έχετε εκδώσει ήδη πιστοποιητικό εγγυτέρων μπορούν να αιτηθούν να λάβουν αντίγραφο αυτού. Περαιτέρω, σας παραθέτουμε απάντηση της υπηρεσίας μας για την έκδοση πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών.
Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών συνδέεται με την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή του αποβιώσαντος και κληρονομούμενου και θεωρείται πιστοποιητικό προσωπικής και οικογενειακής καταστάσεως του Δημότη. Εκδίδεται με βάση τα Δημοτολόγια ή άλλα επίσημα στοιχεία που τηρούνται στο Δήμο ή από στοιχεία τα οποία προκύπτουν από έρευνα που υποχρεούνται να διενεργούν οι Δήμαρχοι με αλληλογραφία με άλλες αρχές. Η υποβολή των δύο υπεύθυνων δηλώσεων δεν είναι το καταλυτικό στοιχείο για την έκδοση του πιστοποιητικού. Το κυρίαρχο στοιχείο είναι: α) η ύπαρξη κανονικής εγγραφής στα δημοτολόγια και β) η έρευνα εκ μέρους των Δήμων για τη συλλογή επισήμων στοιχείων.

1 2