Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης

 

 

 

Ενιαίο Οικονομικό Διαχειριστικό Σύστημα των Ο.Τ.Α.

Σχέδιο Ελέγχου Συμμόρφωσης

Μάιος 2003

Έκδοση: 1.0

 

Τεύχος 4: Έλεγχος Συμβατότητας με Μη Λειτουργικές Προδιαγραφές

 

 

 

 

Τεχνικοί Σύμβουλοι:

Εργαστήριο Λογιστικών Εφαρμογών Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών


Ιστορικό Αναθεωρήσεων

Έκδοση

Ημερομηνία

Περιγραφή

Συντάκτες

0.1-0.9

1/4/2003 -23/5/2003

Εσωτερικές εκδόσεις της ομάδας εργασίας της ΕΕΤΑΑ

ΕΕΤΑΑ, ΙΤΥ

1.0

28/5/2003

Πρώτη έκδοση για διανομή

ΕΕΤΑΑ, ΙΤΥ

 

 

 

 

 

Περιεχόμενα Τεύχους

1.       Εισαγωγή.. 3

2.       Κατηγορίες και Αντικείμενα Ελέγχου μη Λειτουργικών Προδιαγραφών   5

2.1.        Λειτουργικότητα (ΚΕ-Μ1) 5

2.1.1.    Ακρίβεια (ΑΕ-Μ1-1) 5

2.1.2.    Συμβατότητα (ΑΕ-Μ1-2) 5

2.1.3.    Διασυνδεσιμότητα (ΑΕ-Μ1-3) 6

2.1.4.    Ασφάλεια (ΑΕ-Μ1-4) 6

2.2.        Αξιοπιστία (ΚΕ-Μ2) 8

2.2.1.    Σφαλματανοχή (ΑΕ-Μ2-1) 8

2.2.2.    Χρήση Μοντέρνας και Αξιόπιστης Τεχνολογίας (ΑΕ-Μ2-2) 9

2.2.3.    Ανανηψιμότητα (ΑΕ-Μ2-3) 9

2.3.        Χρηστικότητα (ΚΕ-Μ3) 10

2.3.1.    Εργονομία (ΑΕ-Μ3-1) 10

2.3.2.    Ευκολία στην κατανόηση (ΑΕ-Μ3-2) 11

2.3.3.    Ευκολία στην μάθηση (ΑΕ-Μ3-3) 12

2.4.        Αποδοτικότητα (ΚΕ-Μ4) 12

2.4.1.    Αξιοποίηση πόρων (ΑΕ-Μ4-1) 13

2.4.2.    Χρονική απόκριση (ΑΕ-Μ4-2) 13

2.5.        Συντηρησιμότητα (ΚΕ-Μ5) 14

2.5.1.    Αναλυτικός Σχεδιασμός (ΑΕ-Μ5-1) 14

2.5.2.    Ευκολία στην τροποποίηση (ΑΕ-Μ5-2) 15

2.5.3.    Σταθερότητα (ΑΕ-Μ5-3) 16

2.5.4.    Ελεγξιμότητα (ΑΕ-Μ5-4) 16

2.5.5.    Υποστήριξη (ΑΕ-Μ5-5) 17

2.6.        Μεταφερσιμότητα (ΚΕ-Μ6) 18

2.6.1.    Προσαρμοστικότητα (ΑΕ-Μ6-1) 18

2.6.2.    Υιοθέτηση Προτύπων (ΑΕ-Μ6-2) 18

2.6.3.    Ευκολία στην εγκατάσταση (ΑΕ-Μ6-3) 19

2.6.4.    Δυνατότητα αντικατάστασης (ΑΕ-Μ6-4) 19

 

1.    Εισαγωγή

Οι λειτουργικές προδιαγραφές περιγράφουν το τι θα πρέπει να κάνει ένα πληροφοριακό σύστημα. Σε αντίθεση οι μη λειτουργικές προδιαγραφές αφορούν το πώς θα πρέπει να το κάνει. Έτσι για παράδειγμα οι μη λειτουργικές προδιαγραφές αφορούν τις επιδόσεις του συστήματος, την χωρητικότητά του, αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά όπως η ευκολία στη χρήση κ.λ.π.

Οι μη λειτουργικές προδιαγραφές συνήθως είναι πιο δύσκολο να περιγραφούν αλλά και να ελεγχθούν διότι δεν είναι πάντα εφικτός ο καθορισμός μετρικών για τον προσδιορισμό τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο έλεγχος των συστημάτων ως προς αυτές τις προδιαγραφές είναι σε ένα βαθμό υποκειμενικός και βασίζεται σε μία σειρά από κριτήρια. Έτσι για παράδειγμα, ενώ είναι εύκολο να καθορίσεις ότι ένα πληροφοριακό σύστημα θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα αποθήκευσης δεδομένων μεγέθους 10 ΜΒ είναι δύσκολο να αξιολογήσεις τη φιλικότητα προς το χρήστη, οπότε θα πρέπει να αξιολογηθούν κριτήρια όπως το γραφικό περιβάλλον, η χρήση ποντικιού, συντομεύσεων κ.λ.π.

Οι μη λειτουργικές προδιαγραφές που επιλέχθηκαν να συμπεριληφθούν στον έλεγχο προέκυψαν από το ISO 9126[1] αφού πρώτα τροποποιήθηκε και εξειδικεύτηκε στις ιδιαιτερότητες του παρόντος ελέγχου συμμόρφωσης.

Ο έλεγχος των μη λειτουργικών προδιαγραφών ανάλογα με την περίπτωση θα γίνει ακολουθώντας μία από τις παρακάτω μεθόδους ή/και συνδυασμό τους:

  1. Κατά την διάρκεια του ελέγχου ορθότητας (βλέπε και Τεύχος 2) και των ελέγχων των λειτουργικών προδιαγραφών (βλέπε και Τεύχος 3) θα εξετάζονται παράλληλα (όπου είναι δυνατόν) και  κριτήρια που αφορούν μη λειτουργικές προδιαγραφές (π.χ. θέματα εργονομίας και ευκολίας στην κατανόηση).
  2. Θα εκτελεστούν συγκεκριμένες ενέργειες (όπου είναι δυνατόν) που να επιδεικνύουν την συμμόρφωση των εφαρμογών με τα κριτήρια που αφορούν το κάθε αντικείμενο ελέγχου (π.χ. διαδικασία αντιγράφων ασφαλείας).
  3. Τα κριτήρια των επόμενων παραγράφων για τα οποία στη στήλη «Κωδικός» σημειώνεται και ο χαρακτήρας «*», κρίνεται ότι αναφέρονται σε «ποιοτικά» χαρακτηριστικά των εφαρμογών τα οποία δεν είναι εφικτό να ελεγχθούν, μέσω συγκεκριμένων ενεργειών, κατά την πραγματοποίηση των ελέγχων.  Για τα κριτήρια αυτά θα ζητηθεί από τους προμηθευτές να επιδείξουν τη συμμόρφωση των εφαρμογών τους με τα κριτήρια ελέγχου (π.χ. ύπαρξη τεκμηρίωσης και περιεχόμενό της) ή να επιχειρηματολογήσουν και παραθέσουν στοιχεία υπέρ αυτών (π.χ. ωριμότητα τεχνολογίας).  Κατά τη προσέλευσή τους για την πραγματοποίηση των ελέγχων, οι προμηθευτές θα πρέπει να έχουν προετοιμαστεί για τις απαντήσεις των συγκεκριμένων κριτηρίων και να έχουν μαζί τους όποιο έντυπο υλικό θεωρούν χρήσιμο (π.χ. εγχειρίδια εφαρμογών, κείμενα σχεδιασμού των εφαρμογών, τεχνικά κείμενα περιγραφής του περιβάλλοντος λειτουργίας κ.λ.π.).

Επίσης διευκρινίζεται ότι για όσα από τα κριτήρια ελέγχου των παρακάτω παραγράφων η στήλη «Σχετική Προδιαγραφή» είναι κενή, κρίνεται ότι δεν δόθηκαν ρητές προδιαγραφές στους προμηθευτές των εφαρμογών.  Συνεπακόλουθα για τα κριτήρια αυτά ο έλεγχος συμμόρφωσης δεν θα καταλήξει σε χαρακτηρισμό «αποδεκτό» ή «μερικώς αποδεκτό» ή «απορριπτέο» άλλα, όπου είναι εφικτό, θα έχει τη μορφή προτάσεων βελτίωσης της εφαρμογής οι οποίες θα κοινοποιούνται μόνο στον ενδιαφερόμενο προμηθευτή της κάθε εφαρμογής.

Στον επόμενο πίνακα απεικονίζονται οι μη λειτουργικές προδιαγραφές που θα αποτελέσουν και τα Αντικείμενα Ελέγχου που επιλέχτηκαν να εξεταστούν στον έλεγχο συμμόρφωσης, ομαδοποιημένες σε κατηγορίες.

2.    Κατηγορίες και Αντικείμενα Ελέγχου μη Λειτουργικών Προδιαγραφών

2.1.             Λειτουργικότητα (ΚΕ-Μ1)

Στόχος της κατηγορίας είναι να ελεγχθεί το κατά πόσο η υπό εξέταση εφαρμογή είναι λειτουργική, συνεισφέρει στην καλή λειτουργία των ΟΤΑ και προσφέρει όλες τις απαραίτητες δυνατότητες στους χρήστες του. Τα αντικείμενα ελέγχου της κατηγορίας περιγράφονται στη συνέχεια.

2.1.1.                Ακρίβεια (ΑΕ-Μ1-1)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να διαχειρίζεται με ακρίβεια τα δεδομένα (υπολογισμός, αποθήκευση, αποτύπωση, εκτύπωση).

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ1-1-1

Έχει εξασφαλιστεί ότι το μήκος των πεδίων  των εγγραφών που αποθηκεύονται στη βάση είναι κατάλληλο και αναλογεί στα προς εισαγωγή δεδομένα (αριθμός χαρακτήρων πεδίων);

 

 

Ε-Μ1-1-2

Εξασφαλίζεται η δυνατότητα προβολής όλων των χαρακτήρων ενός πεδίου τόσο στην οθόνη όσο και κατά την εκτύπωσή τους;

 

 

 

Επίσης κριτήριο ελέγχου ακρίβειας αποτελεί και η ορθή εκτέλεση του αναλυτικού αριθμητικού σεναρίου του τεύχους 2.

 

2.1.2.                Συμβατότητα (ΑΕ-Μ1-2)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να είναι συμβατή με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την οικονομική διαχείριση των ΟΤΑ.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ1-2.1

Εξασφαλίζεται η συμβατότητα της εξεταζόμενης εφαρμογής με το νομικό πλαίσιο που διέπει την οικονομική διαχείριση των ΟΤΑ;

 

ΘΕΣΜΙΚ. 0, 8

 

Η συμβατότητα με το θεσμικό πλαίσιο θα εξεταστεί αναλυτικά στο τμήμα του ελέγχου που αφορά τις λειτουργικές προδιαγραφές (Tεύχος 3).  

 

2.1.3.                Διασυνδεσιμότητα (ΑΕ-Μ1-3)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να παρέχει δυνατότητα διασύνδεσης και ανταλλαγής δεδομένων με άλλα πληροφοριακά συστήματα.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ1-3.1

Υποστηρίζονται διαδικασίες εισαγωγής-εξαγωγής των δεδομένων της υπό εξέταση εφαρμογής από και σε ASCII αρχεία (με υποστήριξη ελληνικών χαρακτήρων);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 11, 19

Ε-Μ1-3.2

Παρέχεται η δυνατότητα για αποθήκευση των εκτυπώσεων σε αρχείο ASCII (με υποστήριξη ελληνικών χαρακτήρων), καθώς και σε αρχείο EXCEL;

Υπάρχουν χαρακτηριστικά της μορφοποίησης των δεδομένων που διατηρούνται στα παραγόμενα αρχεία (π.χ. εντολές του εκτυπωτή, οριζόντιες γραμμές, υπογραμμίσεις, κλπ);

Εμφανίζονται σε στήλες τα δεδομένα στα παραγόμενα αρχεία;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 12

Ε-Μ1-3.3*

Υπάρχει δυνατότητα εξαγωγής στοιχείων για την επεξεργασία με στατιστικά πακέτα ή εφαρμογές δημιουργίας γραφημάτων;

 

ΣΤΑΤΙΣ. 1

Ε-Μ1-3.4*

Υποστηρίζονται άλλοι τυποποιημένοι τρόποι για επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων της υπό εξέταση εφαρμογής με άλλες εφαρμογές; (π.χ. XML);

 

 

Ε-Μ1-3.5

Υποστηρίζεται δυνατότητα πρόσβασης στη βάση δεδομένων της υπό εξέταση εφαρμογής από άλλες εφαρμογές;

 

 

 

2.1.4.                Ασφάλεια (ΑΕ-Μ1-4)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να μην επιτρέπει την ηθελημένη ή μη, πρόσβαση σε διαδικασίες ή δεδομένα σε μη εξουσιοδοτημένους χρήστες, αλλά και να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου του συστήματος για μη εξουσιοδοτημένες ενέργειες.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ1-4-1

Υπάρχει πολιτική ασφάλειας που να υποστηρίζει διαφορετικού τύπου χρήστες με διαφορετικά δικαιώματα πρόσβασης και καθορισμένα προνόμια ανά διαδικασία/ενέργεια;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 15

Ε-Μ1-4-2

Παρέχεται δυνατότητα ελέγχου και καταγραφής (π.χ. αποθήκευση σε αρχείο)  των συναλλαγών/ενεργειών/μεταβολών που έχουν πραγματοποιηθεί από τους χρήστες;

Είναι αρκετά τα στοιχεία των ενεργειών και τα στοιχεία των χρηστών που καταγράφονται στα αρχεία ιστορικότητας χρήσης (log files) ώστε να είναι εύκολα διακριτό το τι έκανε ποιος και πότε;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 10

Ε-Μ1-4-3

Δεν πρέπει να επιτρέπεται η αλλοίωση εγγραφών εκτός των προβλεπόμενων διαδικασιών. Για παράδειγμα η κατάσταση διαγραφών και παραγραφών από τους  βεβαιωμένους  χρηματικούς καταλόγους (log) πρέπει να καταχωρείται με βάση την αντίστοιχη απόφαση   του δημοτικού συμβουλίου (με την ημερομηνία της).

 

ΛΟΓΙΣΜ. 7

Ε-Μ1-4-4

Υποστηρίζεται η δυνατότητα για μοναδική πρόσβαση (single sign on) στην υπό εξέταση εφαρμογή ενός χρήστη με χρήση ενός κωδικού πρόσβασης για όλα τα υποσυστήματά της (δεν θα πρέπει να απαιτείται η επανεισαγωγή κωδικών από το χρήστη);

 

 

Ε-Μ1-4-5

Υποστηρίζεται μηχανισμός άμεσης ειδοποίησης του διαχειριστή της εφαρμογής κατά την απόπειρα διενέργειας μη εξουσιοδοτημένων ενεργειών από τους χρήστες;

 

 

Ε-Μ1-4-6

Υποστηρίζεται από την εφαρμογή περιορισμός πρόσβασης στη βάση δεδομένων ανά χρήστη;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 21

Ε-Μ1-4-7

Παρέχεται πολιτική για την διαχείριση των κωδικών πρόσβασης (passwords); (Κανόνες για τον σχηματισμό των κωδικών, χρονική διάρκεια ισχύος, κ.λ.π)

 

 

Ε-Μ1-4-8

Παρέχεται πολιτική για τον έλεγχο πολλαπλών προσβάσεων (logins) στο σύστημα με το ίδιο όνομα χρήστη (username);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 5

Ε-Μ1-4-9

Εμφανίζονται προειδοποιητικά μηνύματα όταν ο χρήστης προσπαθεί να κάνει κάτι που δεν συστήνεται, ή που θα έχει σαν αποτέλεσμα την απώλεια δεδομένων;

 

 

 

2.2.             Αξιοπιστία (ΚΕ-Μ2)

Στόχος της κατηγορίας είναι να ελεγχθεί το κατά πόσο αξιόπιστη είναι η τεχνολογία που χρησιμοποιείται, η αποφυγή τεχνικών προβλημάτων αλλά και η ικανότητα να επανέλθει η εφαρμογή σε λειτουργική κατάσταση μετά από κάποιο τεχνικό πρόβλημα. Τα αντικείμενα ελέγχου της κατηγορίας περιγράφονται στη συνέχεια.

 

2.2.1.                Σφαλματανοχή (ΑΕ-Μ2-1)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να διαθέτει μηχανισμούς που να εξασφαλίζουν την συνέχιση της λειτουργίας της σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ2-1-1*

Ο σχεδιασμός της εφαρμογής υποστηρίζει αρχιτεκτονικές με δυνατότητες σφαλματανοχής όπως RAID, clustering, κ.λ.π;

Σε περίπτωση υποστήριξης RAID αρχιτεκτονικής είναι δυνατή η διακοπή ενός δίσκου χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργία του συστήματος;

Σε περίπτωση υποστήριξης clustering είναι δυνατή η διακοπή λειτουργίας του ενός εξυπηρετητή (ή της δικτυακής σύνδεσής του) χωρίς συνολική διακοπή της λειτουργίας του συστήματος;[2]

 

 

Ε-Μ2-1-2*

Υποστηρίζεται η δυνατότητα παρακολούθησης της λειτουργίας της εφαρμογής και η ενημέρωση του τεχνικού υπευθύνου κατά την εμφάνιση τεχνικών προβλημάτων (π.χ. ύπαρξη error report tools);

 

 

Ε-Μ2-1-3

Είναι η υπό εξέταση εφαρμογή ανεκτική σε προσωρινή διακοπή του δικτύου (δύο δευτερολέπτων, τριάντα δευτερολέπτων); Σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της συναλλαγής που πραγματοποιούνταν κατά τη διακοπή ενημερώνεται σχετικά ο χρήστης;

 

 

 

2.2.2.                Χρήση Μοντέρνας και Αξιόπιστης Τεχνολογίας (ΑΕ-Μ2-2)

Η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να χρησιμοποιεί μοντέρνα αλλά ταυτόχρονα αξιόπιστη και δοκιμασμένη τεχνολογία.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ2-2-1

Υποστηρίζεται από την εφαρμογή η τήρηση των δεδομένων της σε Σύστημα Διαχείρησης Βάσεων Δεδομένων (Data Base Management System);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 1

Ε-Μ2-2-2

Υποστηρίζει η εφαρμογή αρχιτεκτονική client-server;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 2

Ε-Μ2-2-3*

Υποστηρίζεται η λειτουργία της υπό εξέταση εφαρμογής τόσο σε τοπικό δίκτυο (LAN) όσο και σε δίκτυο ευρείας περιοχής (WAN);

 

 

 

2.2.3.                Ανανηψιμότητα (ΑΕ-Μ2-3)

Σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος, η υπό εξέταση εφαρμογή θα πρέπει να έχει δυνατότητα, μέσα σε εύλογο χρόνο και με όσο το δυνατόν μικρότερη προσπάθεια, επαναφοράς της σε κατάσταση λειτουργίας και επανάκτησης των δεδομένων που είχαν καταχωρηθεί ή επεξεργασθεί μέχρι τη στιγμή του προβλήματος.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ2-3-1

Υποστηρίζονται από την εφαρμογή μηχανισμοί δημιουργίας και αποκατάστασης αντιγράφων ασφαλείας (incremental και full back-up);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 4

Ε-Μ2-3-2

Κατά την αποσύνδεση ενός χρήστη η οποία οφείλεται σε τεχνικό πρόβλημα του client υποστηρίζεται από το σύστημα η δυνατότητα επανασύνδεσης του χρήστη και η αυτοματοποιημένη αποκατάσταση των δεδομένων του στην κατάσταση πριν την αποσύνδεση;

Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση αποσύνδεσης από το τοπικό δίκτυο λόγω βλάβης καλωδίωσης.

 

 

Ε-Μ2-3-3*

Υποστηρίζονται από την εφαρμογή μηχανισμοί εξασφάλισης των δεδομένων  ανάμεσα στα backup (π.χ. διατηρούνται αντίγραφα των μεταβολών στα δεδομένα της εφαρμογής κατά τη διάρκεια της ημέρας);

 

 

Ε-Μ2-3-4*

Υπάρχει σχεδιασμός εκτάκτου ανάγκης στον οποίο να περιγράφονται αναλυτικά οι διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθηθούν ανάλογα με το πρόβλημα;

Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση διακοπής ρεύματος και η επανεκκίνηση του συστήματος και αποκατάσταση της λειτουργίας του αμέσως μετά.

 

 

 

2.3.             Χρηστικότητα (ΚΕ-Μ3)

Στόχος της κατηγορίας αυτής είναι να ελεγχθεί η ευκολία στην εκμάθηση και στη χρήση τους συστήματος. Τα αντικείμενα ελέγχου της κατηγορίας αυτής περιγράφονται στη συνέχεια.

2.3.1.                Εργονομία (ΑΕ-Μ3-1)

Θα πρέπει οι λειτουργίες του συστήματος να είναι σχεδιασμένες με τέτοιο τρόπο ώστε όλες οι διαδικασίες να πραγματοποιούνται με την ελάχιστη προσπάθεια και στον λιγότερο δυνατό χρόνο.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ3-1-1

Υποστηρίζει η εφαρμογή Γραφικό Περιβάλλον Διεπικοινωνίας (GUI) με το χρήστη;

Συγκεκριμένα υποστηρίζονται τα εξής:

-         Πολλαπλά παράθυρα

-         Μενού

-         Εργαλειοθήκες (toolbars)

-         Χρήση ποντικιού

 

ΛΟΓΙΣΜ. 3

Ε-Μ3-1-2

Υπάρχει η δυνατότητα χρήσης πλήκτρων συντόμευσης που να αντιστοιχούν στις λειτουργίες των μενού;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 3

Ε-Μ3-1-3

Υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής δεδομένων από προεπιλεγμένα στοιχεία (π.χ. κατά την εισαγωγή του τύπου του παραστατικού να εμφανίζεται λίστα με όλους τους δυνατούς τύπους)

 

 

Ε-Μ3-1-4

Υπάρχει η δυνατότητα γραφικών αναπαραστάσεων των στατιστικών στοιχείων που διαχειρίζεται η εφαρμογή;

 

ΣΤΑΤΙΣΤ.1

Ε-Μ3-1-5

Υπάρχει δυνατότητα επιλογής εκτύπωσης από μια σειρά από διαθέσιμες αναφορές

 

 

Ε-Μ3-1-6

Μπορεί ο χρήστης της εφαρμογής να εμφανίσει στην οθόνη και να τυπώσει αναφορές (reports) που να περιλαμβάνουν εγγραφές που ανταποκρίνονται σε κριτήρια που θέτει ο ίδιος;

 

 

Ε-Μ3-1-7

Υποστηρίζεται η λειτουργία του undo / redo και των βασικών λειτουργιών εισαγωγής κειμένου (π.χ. Cut-Paste) κατά την εισαγωγή στοιχείων;

 

 

Ε-Μ3-1-8

Υποστηρίζεται η εκτύπωση μέσω του τυποποιημένου διαχειριστή εκτυπώσεων του λειτουργικού συστήματος; Υποστηρίζονται κοινές λειτουργίες όπως:

1.      εκτύπωση σε διαφορετικού τύπου χαρτί (π.χ. Α3, Α4, μηχανογραφικό);

2.      εκτύπωση σε πολλαπλά αντίγραφα;

3.      επιλογή εκτυπωτή;

4.      εκτύπωση επιλεγμένων σελίδων;

5.      προεπισκόπηση εκτύπωσης;

 

 

Ε-Μ3-1-9

Υπάρχουν οδηγοί (wizards) που να βοηθούν το χρήστη σε τυποποιημένες εργασίες;

 

 

 

2.3.2.                Ευκολία στην κατανόηση (ΑΕ-Μ3-2)

Τα στοιχεία της εφαρμογής θα πρέπει να έχουν προφανή σχέση με τις λογικές οντότητες και λειτουργίες που διαπραγματεύεται η εφαρμογή. Ο χρήστης θα πρέπει να μπορεί εύκολα και γρήγορα να κατανοήσει τη λειτουργία του συστήματος.

 

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ3-2-1

Είναι ομαδοποιημένα τα μενού ανά κατηγορία λειτουργιών;

 

 

Ε-Μ3-2-2

Υπάρχουν  εργαλειοθήκες (toolbars) για κάθε κατηγορία  λειτουργικότητας που να δίνουν με εύκολο και γρήγορο τρόπο από τη γραμμή εργαλείων όλες τις λειτουργίες που υποστηρίζονται στην αντίστοιχη κατηγορία;

 

 

Ε-Μ3-2-3

Υπάρχουν βοηθητικά λεκτικά μηνύματα (ToolTips) στα εικονίδια, που να εμφανίζονται στο πέρασμα του cursor και να επεξηγούν συνοπτικά τη χρήση των αντίστοιχων εικονιδίων;

 

 

Ε-Μ3-2-4

Τα ονόματα που χρησιμοποιούνται στα μενού, τα εικονίδια και τα πλήκτρα (buttons) της εφαρμογής είναι κατανοητά και αυτοεπεξηγηματικά;

 

 

Ε-Μ3-2-5

Υπάρχει on-line βοήθεια για την επεξήγηση της λειτουργικότητας του κάθε μενού, υπομενού και επιλογής του συστήματος;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 16

 

2.3.3.                Ευκολία στην μάθηση (ΑΕ-Μ3-3)

Θα πρέπει να είναι εύκολη η εκμάθηση του συστήματος από τους χρήστες.

 

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ3-3-1*

Υπάρχουν εγχειρίδια χρήσης, όπου να παρουσιάζονται αναλυτικά οι λειτουργίες της εφαρμογής σε απλή και κατανοητή γλώσσα ;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 14

Ε-Μ3-3-2

Υπάρχει on-line βοήθεια για την επεξήγηση των διαδικασιών και των βημάτων που πρέπει να ακολουθήσει ο χρήστης σε κάθε κατηγορία λειτουργιών;

(π.χ. αναλυτικές οδηγίες για την καταχώρηση τιμολογίου ή την έκδοση προϋπολογισμού)

 

ΛΟΓΙΣΜ. 16

Ε-Μ3-3-3

Εμφανίζονται τα μηνύματα λαθών της εφαρμογής  στην Ελληνική Γλώσσα;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 17

Ε-Μ3-3-4*

Είναι ενημερωμένα τα αναλυτικά εγχειρίδια οδηγιών χρήσης της εφαρμογής σε σχέση με την τελευταία έκδοση της εφαρμογής;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 22

Ε-Μ3-3-5

Υπάρχει η δυνατότητα χρήσης της εφαρμογής σε περιβάλλον εκπαίδευσης – δοκιμών που να μην επηρεάζει τα πραγματικά δεδομένα του συστήματος;

 

 

 

2.4.             Αποδοτικότητα (ΚΕ-Μ4)

Στόχος της κατηγορίας αυτής είναι να ελεγχθεί το κατά πόσο αποδοτική είναι η χρήση των πόρων του συστήματος και το κατά πόσο οι επιδόσεις του συστήματος καλύπτουν τις απαιτήσεις των χρηστών. Τα αντικείμενα ελέγχου της κατηγορίας αυτής περιγράφονται στη συνέχεια.

 

2.4.1.                Αξιοποίηση πόρων (ΑΕ-Μ4-1)

Θα πρέπει να αξιοποιούνται οι πόροι του συστήματος με βέλτιστο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή απόδοση του συστήματος

 

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ4-1-1

Υποστηρίζεται η ταυτόχρονη πρόσβαση πολλών χρηστών;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 5

Ε-Μ4-1-2*

Υποστηρίζει και αξιοποιεί η εφαρμογή την επέκταση του εξοπλισμού (hardware) του συστήματος;

(π.χ. αύξηση του αριθμού των επεξεργαστών του εξυπηρετητή να οδηγεί σε αντίστοιχη αύξηση της απόδοσης του συστήματος, αύξηση της χωρητικότητας των σκληρών δίσκων του συστήματος να επιτρέπει ανάλογη αύξηση του μέγιστου αριθμού εγγραφών).

 

 

Ε-Μ4-1-3*

Υπάρχουν σταθερές της εφαρμογής που σχετίζονται με τον τρόπο υλοποίησής της που περιορίζουν την μέγιστη αξιοποίηση του συστήματος;

(π.χ. ο μέγιστος αριθμός χρηστών να μην υπερβαίνει τους 20 κ.λ.π.).

 

 

 

 

2.4.2.                Χρονική απόκριση (ΑΕ-Μ4-2)

Θα πρέπει ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των λειτουργιών να είναι ανάλογος με τη λειτουργία και αποδεκτός με βάση της απαιτήσεις του χρήστη.[3]

 

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ4-2-1

Σε περιπτώσεις που ο χρήστης περιμένει την άμεση απόκριση του συστήματος (π.χ. εμφάνιση του κειμένου που δακτυλογραφεί, άνοιγμα ενός νέου παραθύρου, άνοιγμα ενός combo box), ο χρόνος απόκρισης του συστήματος είναι μικρότερος των δύο δευτερολέπτων[4];

 

 

Ε-Μ4-2-2

Σε περιπτώσεις απλών ενεργειών όπως η αλλαγή μίας εγγραφής, ή η εισαγωγή μίας νέας εγγραφής στη βάση ο χρόνος απόκρισης του συστήματος είναι μικρότερος των πέντε δευτερολέπτων;

 

 

Ε-Μ4-2-3

Σε περιπτώσεις σύνθετων ενεργειών όπως η δημιουργία μίας αναφοράς που πρέπει να παράγεται σε ημερήσια βάση ο χρόνος απόκρισης του συστήματος είναι μικρότερος των τριάντα δευτερολέπτων;

 

 

Ε-Μ4-2-4

Η εκτύπωση (σε laser printer)  αναφορών δέκα σελίδων απαιτεί λιγότερο από δύο λεπτά;

 

 

 

2.5.             Συντηρησιμότητα (ΚΕ-Μ5)

Στόχος της κατηγορίας είναι να ελεγχθεί το κατά πόσο εξασφαλίζεται η συντήρηση και εξέλιξη του συστήματος. Τα αντικείμενα ελέγχου της κατηγορίας περιγράφονται στη συνέχεια.

 

2.5.1.                Αναλυτικός Σχεδιασμός (ΑΕ-Μ5-1)

Η ύπαρξη τεκμηρίωσης για τον σχεδιασμό του συστήματος είναι απαραίτητη για την εξέλιξη και συντήρηση του συστήματος.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ5-1-1

Υπάρχει αναλυτική τεκμηρίωση για το σχεδιασμό του συστήματος που να περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα εξής:

 

 

Ε-Μ5-1-1.1*

Ο σχεδιασμός της βάσης δεδομένων που χρησιμοποιείται (π.χ. Entity Relation Diagram). Επίσης αναφορικά με τη βάση θα πρέπει να περιλαμβάνονται:

o       Τα ονόματα των πινάκων

o       Τα ονόματα, ο τύπος και η περιγραφή του κάθε πεδίου

 

ΛΟΓΙΣΜ. 9

Ε-Μ5-1-1.2*

Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την εξασφάλιση της ασφάλειας και ακεραιότητας των δεδομένων;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 13

Ε-Μ5-1-1.3*

Η περιγραφή της συνολικής αρχιτεκτονικής του συστήματος;

 

 

Ε-Μ5-1-1.4*

Η περιγραφή των διεπαφών (interfaces) με άλλες εφαρμογές (π.χ η γραμμογράφηση των αρχείων που εξάγονται από ή μπορούν να εισαχθούν στο σύστημα);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 11, 20

Ε-Μ5-1-1.5*

Οι μεταβολές στο σχεδιασμό κατά την εξέλιξη της εφαρμογής (τι αλλαγές έγιναν σε κάθε νεότερη έκδοση); Για κάθε υποσύστημα ποια έκδοση είναι εγκατεστημένη  στον συγκεκριμένο ΟΤΑ (Version Control και Διαχείριση Αλλαγών)

 

ΛΟΓΙΣΜ. 22

 

2.5.2.                Ευκολία στην τροποποίηση (ΑΕ-Μ5-2)

Θα πρέπει ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του συστήματος να επιτρέπει την εύκολη τροποποίηση του συστήματος

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ5-2-1

Βασικές παράμετροι που επηρεάζουν τη λειτουργία του συστήματος μπορούν να μεταβληθούν από εξουσιοδοτημένους χρήστες των ΟΤΑ; Ενδεικτικά αναφέρονται:

  • Οι κατηγορίες καθολικών
  • Η δομή των λογαριασμών του λογιστικού σχεδίου
  • Οι συσχετισμοί/συνδέσεις μεταξύ των λογαριασμών
  • Τα λογιστικά γεγονότα
  • Οι μέθοδοι απόσβεσης παγίων
  • Οι μέθοδοι αποτίμησης αποθεμάτων
  • Τα όρια των λογιστικών χρήσεων και των περιόδων ανά χρήση
  • Οι ημερομηνίες οριστικοποιήσεων των εγγραφών

 

 

Ε-Μ5-2-2

Υπάρχει δυνατότητα σχεδιασμού νέων / μεταβολής υπαρχόντων αναφορών;

 

 

Ε-Μ5-2-3

Υπάρχει δυνατότητα μεταβολής περιβάλλοντος χρήστη (menu, toolbars, μέγεθος και γραμματοσειρές κειμένου, χρώματα, κ.λ.π);

 

 

Ε-Μ5-2-4*

Υπάρχει τυποποιημένη διαδικασία για την καταγραφή των απαιτήσεων για τροποποιήσεις στην υπάρχουσα εγκατάσταση του ΟΤΑ λόγω δημιουργίας νέων αναγκών

 

 

 

2.5.3.                Σταθερότητα (ΑΕ-Μ5-3)

Με δεδομένο το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον στους ΟΤΑ και τις νέες ανάγκες που δημιουργούνται, θα πρέπει οι πιθανές αλλαγές που υλοποιούνται σε ένα συγκεκριμένο τμήμα του προγράμματος να μην δημιουργούν απρόβλεπτα side-effects σε άλλα.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ5-3-1

O σχεδιασμός να έχει γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε:

 

 

Ε-Μ5-3-1.1*
  • Να είναι διακριτός ο διαχωρισμός σε υποσυστήματα / τμήματα που να επιτελούν συγκεκριμένες λειτουργίες  (modularity)

 

 

Ε-Μ5-3-1.2*
  • H επικοινωνία/σύνδεση μεταξύ των υποσυστημάτων να είναι σαφώς ορισμένη

 

 

Ε-Μ5-3-1.3*
  • Να είναι χαμηλός ο βαθμός αλληλεξάρτησης των υποσυστημάτων

 

 

Ε-Μ5-3-1.4*
  • Να περιορίζεται κατά το δυνατόν η επανάληψη (redundancy) δεδομένων

 

 

 

2.5.4.                Ελεγξιμότητα (ΑΕ-Μ5-4)

Θα πρέπει να είναι εύκολος ο έλεγχος του συστήματος

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ5-4-1*

Είναι σχεδιασμένο το σύστημα σε τμήματα που να μπορούν να ελεγχθούν ξεχωριστά;

 

 

Ε-Μ5-4-2*

Υπάρχει διαδικασία ελέγχου της καλής λειτουργίας από τον ίδιο τον προμηθευτή;

 

 

Ε-Μ5-4-3*

Υπάρχουν διαγνωστικοί έλεγχοι για την καλή λειτουργία της εγκατάστασης στον εκάστοτε Δήμο;

 

 

Ε-Μ5-4-4*

Υπάρχει διαδικασία ελέγχου της ακεραιότητας της Βάσης Δεδομένων;

 

 

Ε-Μ5-4-5*

Υπάρχει διαδικασία αναφοράς λαθών από τους χρήστες των ΟΤΑ στον προμηθευτή της εφαρμογής και τεχνικής υποστήριξης για την επίλυση του προβλήματος από τον τελευταίο;

 

 

 

2.5.5.                Υποστήριξη (ΑΕ-Μ5-5)

Θα πρέπει να εξασφαλίζεται επαρκή υποστήριξη από τον προμηθευτή.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ5-5-1*

Καλύπτεται η εφαρμογή από εγγύηση καλής λειτουργίας τουλάχιστον ενός έτους με δυνατότητα επέκτασης (συμβόλαιο συντήρησης);

 

 

Ε-Μ5-5-2

Παρέχει ο προμηθευτής Γραμμή Βοήθειας (Help Desk);

 

 

Ε-Μ5-5-3*

Μπορεί ο προμηθευτής να εξασφαλίσει επί τόπου τεχνική υποστήριξη (υπάρχει οργανωμένο δίκτυο συνεργατών);

 

 

Ε-Μ5-5-4*

Μπορεί ο προμηθευτής να εγγυηθεί την απάντηση σε κλίση του ΟΤΑ σε δεδομένο χρόνο (π.χ. εντός 48 ωρών);

 

 

 

 

2.6.             Μεταφερσιμότητα (ΚΕ-Μ6)

Εξετάζεται το κατά πόσο είναι δυνατή η μεταφορά του συστήματος σε άλλη τεχνολογική υποδομή αλλά και το κατά πόσο εύκολη είναι η μετάβαση από ή σε άλλο σύστημα.

2.6.1.                Προσαρμοστικότητα (ΑΕ-Μ6-1)

Θα πρέπει να παρέχει δυνατότητες προσαρμογής στις ιδιαίτερες ανάγκες των ΟΤΑ που προκύπτουν τόσο από το μέγεθος των ΟΤΑ όσο και από τον τρόπο εσωτερικής τους οργάνωσης.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ6-1-1*

Υπάρχει δυνατότητα επιλεκτικής εγκατάστασης τμημάτων του λογισμικού που προσφέρουν την απαιτούμενη λειτουργικότητα;

 

 

Ε-Μ6-1-2*

Υπάρχει δυνατότητα λειτουργίας σε υλικό (hardware) με διαφορετικές δυνατότητες ανάλογα με τις απαιτήσεις του ΟΤΑ (π.χ. σε ένα μικρό Δήμο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας προσωπικός υπολογιστής με χαμηλές απαιτήσεις, ενώ σε ένα μεγάλο δήμο να υπάρχει η δυνατότητα λειτουργίας σε δικτυακό περιβάλλον με έναν ή περισσότερους ισχυρούς εξυπηρετητές);

 

 

 

2.6.2.                Υιοθέτηση Προτύπων (ΑΕ-Μ6-2)

Προκειμένου να είναι συμβατό το λογισμικό με διαφορετικά προϊόντα (συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων, λειτουργικά συστήματα, δικτυακό εξοπλισμό κ.λ.π) θα πρέπει να έχουν υιοθετηθεί κάποια κοινώς αποδεκτά πρότυπα και αρχιτεκτονικές.

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ6-2-1*

Οι SQL κλήσεις προς τη Βάση Δεδομένων καθώς και ο ορισμός της βάσης ακολουθούν το πρότυπο ANSI SQL-89 ή νεώτερο;

 

ΛΟΓΙΣΜ. 8

Ε-Μ6-2-2

Υποστηρίζεται TCP/IP για τη δικτυακή επικοινωνία;

 

 

Ε-Μ6-2-3*

Υποστηρίζεται XML για την ανταλλαγή δεδομένων;

 

 

 

2.6.3.                Ευκολία στην εγκατάσταση (ΑΕ-Μ6-3)

Θα πρέπει να είναι εύκολη η εγκατάσταση (αναλογικά με το μέγεθος και τη λειτουργικότητα του συστήματος)

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ6-3-1*

Υπάρχει αναλυτική περιγραφή των απαιτήσεων σε υλικό και λογισμικό συστήματος που να καλύπτει τις απαιτήσεις της εφαρμογής

 

 

Ε-Μ6-3-2*

Υπάρχει αναλυτική τεκμηρίωση της διαδικασίας εγκατάστασης;

 

 

Ε-Μ6-3-3*

Υπάρχει δυνατότητα εισαγωγής δεδομένων από αρχεία σε ASCII μορφή και τεκμηρίωση της διαδικασίας εισαγωγής. (Έτσι διευκολύνεται η εισαγωγή παλαιότερων δεδομένων που έχουν προκύψει από διαφορετική εφαρμογή);

 

ΛΟΓΙΣΜ. 11

Ε-Μ6-3-4*

Υπάρχει διαδικασία ελέγχου της ορθής εγκατάστασης και της ορθής εισαγωγής δεδομένων από εξωτερικές πηγές (π.χ. δεδομένα από παλαιό σύστημα);

 

 

Ε-Μ6-3-5*

Δυνατότητα επιστροφής σε προηγούμενη έκδοση της εφαρμογής σε περίπτωση αποτυχημένης εγκατάστασης της νέας.

 

 

 

2.6.4.                Δυνατότητα αντικατάστασης (ΑΕ-Μ6-4)

Θα πρέπει να είναι δυνατή η αντικατάσταση του συγκεκριμένου συστήματος από άλλο νεότερο του ίδιου ή ακόμα και άλλου κατασκευαστή. Επίσης θα πρέπει να είναι δυνατή η αντικατάσταση του λειτουργικού συστήματος ή του συστήματος διαχείρισης της βάσης δεδομένων

 

Κριτήρια  Ελέγχου

 

Κωδικός

Περιγραφή

Ö

Σχετική Προδιαγραφή

Ε-Μ6-4-1*

Υπάρχει διαδικασία ενημέρωσης σε νεότερη έκδοση της εφαρμογής;

 

 

Ε-Μ6-4-2*

Υπάρχει δυνατότητα αντικατάστασης του λειτουργικού συστήματος ή του συστήματος διαχείρισης βάσης δεδομένων από νεότερη έκδοση (με δεδομένο ότι εξασφαλίζεται από τον κατασκευαστή η συμβατότητα με προηγούμενες εκδόσεις);

 

 

Ε-Μ6-4-3

Η αποθήκευση των δεδομένων γίνεται σε βάση δεδομένων προσβάσιμη και σε εφαρμογές τρίτων κατασκευαστών (με αυτό τον τρόπο διευκολύνεται η αντικατάσταση της εφαρμογής από άλλη);

 

 

 

 


[1] International Standard ISO/IEC 9126. Information technology -- Software product evaluation -- Quality characteristics and guidelines for their use, International Organization for Standardization, 1991

[2] Σε περίπτωση που το υπό εξέταση λογισμικό έχει τέτοιες δυνατότητες και ο προμηθευτής θέλει να πραγματοποιηθούν οι σχετικοί έλεγχοι θα πρέπει να προσθέσει στο περιβάλλον ελέγχου τον αντίστοιχο εξοπλισμό (π.χ. αντίστοιχο εξυπηρετητή)

[3] Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι έλεγχοι αυτής της κατηγορίας δεν έχουν σαν στόχο την αξιολόγηση της απόδοσης ενός λογισμικού (όπως ένα τυπικό benchmark). Κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν μεταξύ άλλων και λόγω του διαφορετικού περιβάλλοντος ελέγχου που θα χρησιμοποιηθεί για κάθε εφαρμογή. Αντίθετα στόχος είναι να εξασφαλισθεί ότι η απόκριση του συστήματος είναι αποδεκτή από τον χρήστη και δεν δημιουργεί πρόβλημα στην ομαλή λειτουργία των ΟΤΑ.

[4]Οι αναφερόμενες τιμές είναι ενδεικτικές και υποδεικνύουν την τάξη μεγέθους